FETHİYE

Teke yarımadasında yer alan Fethiye kentinin tarihçesi İ.Ö 5.yy’a uzanır. Likya uygarlığının kahinler kenti diye bilinen Telmessos’ udur. Osmanlı döneminin Meğri (Makri)’ sidir. Halk arasında Beşkaza olarak adlandırılır. 1934 yılından beri ise, ilk hava şehidimiz Fethi Bey anısına Fethiye olarak değiştirilmiştir.

Fethiye’ de bir adet Müze, bir adet Kültür Merkezi, bir adet AVM ve maalesef bu yıl itibariyle 3 adet Starbucks bulunmaktadır. Bol miktarda ören yeri, harika manzaralar ve ağaçlar bu acımı hafifletse de bir Turizm kenti olan Fethiye’ de gittikçe betonlaşan bir yapıya da şahit olmakta bu gözler. Neyse ki 3 kattan fazla inşaat izni yok. 1957 yılında büyük bir deprem yaşayan Fethiye’ de, söylenenlere göre artçılardan dolayı halk uyarılmış evlerine girmemeleri hususunda ve bu sayede evinin bahçesinde duvara yaslanan bir adamcağız ölmüş sadece, tek kayıp buymuş. Depremden kalan yarık yol, Fethiye’ nin içinden Kayaköy’ e  giden yolda görülebilir genişliktedir.

Fethiye yerleşik halkı yörük ağırlıklıdır. Son yıllarda özellikle kozmopolit bir kente dönüşmüştür. Yerleşik İngilizler azımsanamaz,17 Temmuz olaylarından sonra ürküp gidenleri saymazsak. İstanbul ve Ankara gibi büyük şehirlerden de göç oranı hızla artmaktadır.

Aminthas fethiye

Aminthas Kral Mezarı

Ne yenir Ne içilir?

Geldik en sevdiğim kısmına. Fethiye’ nin kahvaltılık zeytini güzel değil,yani bence. Ama zeytinyağı pek güzel arkadaş.Bal da nefis. Keçiboynuzu pekmezi de. Her yerde gözleme yiyebilirsiniz. Hatta bir anımı paylaşayım. Keşke resmi olsaydı. Tabelaya gözleme yazmış arkadaş, yanına da İngilizler için ObservationBöyle de güzeldir Fethiyeli. Turkish Logi bulunur da vardı. Türk Mantısı işte, rica ederim, k yok işte:)

Dağ çileği de var dağ armudu da,türlü türlü ot da. Her yer limon, her yer turunç, zeytin. Yazın dutlar taşar ağaçlardan, böğürtlen yersin sokak arasında. Narlar vardır koca koca, incirler. Cennettir cennet.

Dili

Ha ha, tabi ki Türkçe de hızlı bir Türkçe bu. İlk kez dolmuşa bindiğimde dumur olmuştum. Şaban’ ın orda attırıver gari, dedi adam bi çırpıda, hop araç durdu,hop indi. 

Voyn derler Fethiyeliler. Bir seslenme ünlemidir. Nerede duysan bil ki Fethiyelidir woyynnn. Çıkışının Kayaköy kaynaklı olduğu ve o dönemde Rumlar ve Türkler’ in birbirlerine hitap şekli olarak ortaya çıktığı rivayet edilir.

Endeeni derler. Konu neyse artık odur endee. Şey gibidir, elindeki bişey de olabilir, kafandaki mevzu da.

Koca Arık derler evin yaşlısına.

Nasılsın veya ne yapıyorsun dediğinde Yaptığım yok veya oturup dururu yanıtıyla karşılaşırsın. 

Yaşlı bir amca vardı, sigarasından bi duman üfleyip, içime salmıyom gari dedi. Beni bir gülme tuttu. Keyifli insanlar. 

Her Ege ve Akdeniz kasabasında olduğu gibi burada da cabbar ve çalışkan kadınlar var bol miktarda. Hani zamanında bereketsiz toprak diye sahilleri kızlara bırakan dedeleri sayesinde çoğu kadın da rahat olmasına rağmen iş hayatında aktif olarak mevcutlar, üretkenler.

Bazı erkeklerinse barda tanışıp evlendiği 87′ sindeki hanımlar sayesinde İngiltere’ ye kapak atma hikayeleri var ki, her biri ayrı şenlikli bir hikaye. 

En kralı çocuklar Fethiye‘ de. Bisiklete atla sahil boyunca gez,yüz,ağaçtan meyve kopar ye,olmadı balık tut, top mu oynayacaksın, ip mi atlayacaksın, yelkenli şansı da var, basket de. Sokak hayvanları da keyiflidir. 

Deniz var, dağ var, ağaç var, daha ne olsun zaten. Bereketli topraklar demek isterdim ama İsrail tohumları, tamam bu konuya değinmeyeceğim,içler acısı geleceğimiz açısından.

Bitki Örtüsü ve Hayvanlar

Bitki örtüsü makidir demek istedim, diyeyim o zaman. Ağaçlar, çeşit çeşit ağaçlar da vardır efendim. Mesela Lübnan Sediri, hani Lübnan bayrağında resmi olan. Ovacık (Ölüdeniz’ den önceki yerleşim) civarında Lübnan sedirleri vardır, devasa.

Okaliptüsler vardır,Palmiyeler, günlük ağaçları ki;Fethiye’ den Japonya’ya göndereni vardır bu günlük ağacı yağını, özellikle mide için mucizevidir.

Neredeyse her evde begonvil çıkar karşınıza renk renk. Bir dönem Belediye Başkanı Behçet Saatçi, begonvil olmayan eve ruhsat yok demişti, o dönemden kalma. Yaz oldu mu melisa kokusu başınızı döndürür. Güzeldir Fethiye her saati, her rengiyle.

Meyve ağaçları da boldur. Çamlar da. Kauçuk ağacı da. 

fethiye

ağacın biriyle sohbetteyim gene bir gün..

Süleymancık denk gelir evin bir köşesinde kimi zaman. Köygöçüren derler Fethiye’ de ona. Pembe şeffaf minik kertenkele. Sivrisinek, böcek yer, kafasına göre artık, zararsız ve ultra sevimlidir.

Faralya, Kabak Vadisi tarafında oklu kirpi var mesela. Görme şansına erişemedim ama çok anlattılar ve epey topladım ağaca saplanmış oklarından, saç tokası yapıyordum.

Domuz, kirpi,tilki, akrep,yılan,sincap,tavşan zaman içinde denk geldiğim hayvanlar.

Sarı akrebin zehirli olduğunu ama alkol içmezsen ve ağrısına azıcık dayanabilirsen bir şey olmayacağını öğrendim Fethiye‘ de. 

Kara yılan var bir de devasa boyutuyla ürkütücü görünüşlü. Eve girmişti bir keresinde, komşular sopayla çıkarmıştı. Yok canım korkmuyorum da koynuma da alamayacağım kendisini.

Bakkala giderken de yılanla karşılaşmışlığım vardır ya da kurbağayla ya da kara yengeci, artık hangisi denk gelirse.

Sahile gittiğinizde Fethiye sahili ya da Çalış sahili fark etmez, envai çeşit kuş vardır mesela.Büyüleyici sesler duyarsınız hele mevsimlerden yazsa. Denizin üstündeki karabatakları da görebilirsiniz. Dürbünle yunus balığı da. Ya da Caretta caretta kaplumbağası . Carettaların yumurtlama alanıdır Çalış sahili. 

Kelebekler Vadisinde ise meşhur devasa kaplan kelebeklerini görürsünüz.Kahverengi ama üstünde sarılar, kırmızılar,turuncular,pembeler dans ediyor hani. Nisan ayında özellikle boy gösterir, insan sayısı artınca kaybolurlar adeta.

Her köşesiyle Fethiye olağanüstü güzelliktedir sözün özü. Kayaköy,Ölüdeniz, Kelebekler Vadisi,Faralya,Saklıkent,Üzümlü görülesi yerlerdir. 11.yy dan kalma Fethiye kalesi selamlar sizi.Zamanında dinamitle patlatılmış bir kral mezarı da karşılayabilir bilemem. Limanıyla, tarihiyle,doğasıyla hayranlık uyandırıcıdır. Çocukluğumdan beri kendimi bir yere ait hissedemem onun için büyük büyük laflar etmeyeceğim ama Fethiye’ den gittiğimde bu kenti özlüyorum. Bu kentin ağaçlarını, havasını, suyunu seviyorum. Viva Fethiye o zaman.

 

 

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.