SUFİ NEDİR ? 30 TASAVVUF KİTABI

Sufilik ve Tasavvuf

sufi nedir

Bu da kitaptan

Kitapları karıştırırken elime geçen kitabın şöyle bir sayfalarını araladım. Bu yıl Heybeliada’daki bir ve sanırım tek sahaftan almıştım: Dr.Mustafa Kara’nın Dergah Yayınlarından çıkma Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi adlı 1985 yılı basımı kitap. Tasavvuf Kitaplarının listesini paylaşmak istedim bu vesileyle. Liste seviyorum ben. Çokça liste yapmışlığım, sayfalarca kararlar almışlığım vardır, henüz uygulamaya fırsat olmasa da, var böyle listelerim. Ölmeden önce yapılacaklar listem var mesela, ekledikçe ekliyorum, iyidir liste iyi, zihni dinç tutar 🙂

Sufi kelimesi hangi kökten gelmiştir? Merakınızı gidermek isterseniz yanıtı aşağıda. Hemen ardından 30 Tasavvuf Eseri listesini göreceksiniz ki, yine bu kitaptan alıntıdır. Sevgiler…                                        SUFİ KELİMESİNİN KÖKENİ 

  1. Safvet , durgunluk , bulanık olmayan anlamına gelen safv kökünden,
  2. Zahitçe yaşayışları ile bilinen Benu Sufe kabilesinin adından,
  3. Medine mescidinde yapılan Suffa dan,
  4. Sıfat kelimesinden,
  5. Bir çöl bitkisi olan Sufane den,
  6. Ense saçı manasına gelen sufatu’l-kafa dan,
  7. Yunanca hikmet anlamına gelen sophos dan veya filozof anlamına gelen sophia dan,
  8. Saff-ı evvel den, namaz kılanların ilk saffı,
  9. Yün anlamına gelen suf dan.

Yün, o yıllarda dünyaya karşı tavır almayı sembolize eden bir kıyafetti. Yün elbise, peygamberlerin ve velilerin kıyafetiydi.  

TASAVVUF ESERLERİNDEN BAŞLICALARI

1-  Avarifu’ l-maarif

Sühreverdi’nin ( ölümü: 1234)  bu eseri , 63 babdan oluşan tek ciltlik bir eserdir ve Tasavvuf ile ilgili geniş açıklamaları vardır.

2- Futuhatu’l-Mekkiye

Muhyiddin İbnü’l Arabi’nin ( ölümü: 1240) en geniş eseridir.

3- Fususu’l-hikem

Yine İbn Arabi’nin, en tartışmalı eseridir.

4- Mesnevi

Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin ( ölümü: 1273 ) 26 bin beyitlik manzum eseri dünyaca meşhurdur.

5- Divan-ı Kebir

Mevlana’nın gazellerini içerir. Mahlas olarak Şems-i Tebrizi’yi kullandığından Divan-ı Şems-i Tebrizi adıyla anılır.

6- Mantıku’t tayr

Feridüddin Attar’ın ( ölümü: 1220 )  Kuş Dili anlamına gelen bu eseri, tasavvuf hayatının inceliklerini 7 merhale ile anlatır.

7- Tezkiretu’l-evliya

Feridüddin Attar’ın bu eseri ilk sufilerin hayat ve menkıbeleri üzerinedir.

8- Mirsadu’l-ibad

Necmuddin Daye’nin ( ölümü: 1256 ) bu eseri, Anadoluda Farsça yazılmış ve ilk olarak  2. Murat zamanında Türkçe’ye çevrilmiştir.

9- Gülşen-i raz

Şebusteri’nin ( ölümü: 1320 ) bu eseri Tasavvuf ve vahdet-i vücud ile ilgili 18 sorunun cevabı muhteviyatındadır.

10- Hikem-i Ataiye

Ataullah İskenderi’nin ( ölümü: 1309 ) Tasavvufi hayat ve düşünceyi vecizeler halinde özetleyen bu eserin üzerinde çok şerh yazılmıştır.

11- Divan

Yunus Emre’nin ( ölümü: 1320 ) günümüzde bile konuşulmaya devam eden eseri.

12- Tabakatu’l-kübra

Abdulvahnab Şa’rani’nin ( ölümü: 1565 ) bu eseri, Sufiler’in fikir, menkıbe ve hayat hikayelerinden bahseden 2 ciltlik bir eserdir. ( orijinal adı: Levakıhu’l envar fi tabakati’l-ahyar )

13- Nefahatu’l-üns

Molla Cami’nin ( ölümü: 1492 ) bu eseri, 15.asırdan önce yaşamış sufilerin hayat ve menkıbelerini konu alan Farsça bir eserdir. Ali Şir Nevai tarafından Çağatay Türkçesine Nesayimu’l-mahabbe adıyla çevrilmiştir.

14- Müzekki’n-nufus

Eşrefoğlu Rumi’nin ( ölümü: 1469 ) bu eseri, Tasvvuf ile ilgili Anadolu’ da yazılan en eski eserlerden biridir.

15- el-İnsanu’l-kamil

Abdülkerim Cili’nin ( ölümü: 1402 ) bu eseri, insan-ı kamil konusunu vahdet-i vücud açısından inceler.

16- El-Kevakibu’d-durriye

Abdurrauf Munavi’nin ( ölümü: 1621 ) bu eseri, Sufilerin hayat menkıbeleri üzerinedir ve Arapça yazılmıştır.

17- Ruhu’l-beyan

İsmail Hakkı Bursevi’nin ( ölümü: 1724 ) bu eseri, Arapça ve Farsça yazılmış Tasavvufi tefsirlerdendir.

18- Minhacu’l-fukara

Rusuhi Ankaravi’nin ( ölümü: 1623 ) bu eseri, Tasavvuf ıstılahlarını açıklayan Türkçe bir eserdir.

19- Marifetname

İsmail Hakkı Erzurumi’nin ( ölümü: 1780 ) bu eseri, Tasavvuf esaslarından bahseden Türkçe bir eserdir.

20- Camiu’l-usul

Ziyaeddin Gümüşhanevi’nin ( ölümü: 1893 ) Tarikat ve esaslarından bahseden, Arapça yazılmış eseridir.

21- Semaratu’l-fuad

Sarı Abdullah’ın ( ölümü: 1660 ) Tasavvuf ıstılahlarından bahseden eseri Türkçedir.

22- Şerh-i Fusus

Abdullah Bosnevi’nin ( ölümü: 1644 ) bu eseri, Fususu’l-hikem’ in Türkçe şerhidir. Asıl adı Tecelliyat-ı araisu’n-nusus dur.

23- Muhammediye

Yazıcızade Muhammed’in ( ölümü: 1451 ) Anadolu’da çok yaygın olan eseridir.

24- Raşahatu aynu’l-hayat

Safiyuddin Ali bin Hüseyin’in bu eseri, Nakşibendiye’nin esasları üzerinedir.

25- Envaru’l-aşıkin

Ahmet Bican’ın ( ölümü: 1455 ) dini ve tasavvufi konuları işleyen Türkçe eseri.

26- Menakıbu’l-arifin

Eflaki’nin ( ölümü: 1360 ) bu eseri Mevlevi büyüklerinin menkıbelerini anlatır ve Farsça yazılmıştır.

27- Menakıb-ı  Sipehsalar

Mecduddin’in Mevlana ve halifelerinden bahseden eseri.

28- Taraiku’l-hakaik

Muhammed Masum Şirazi’nin Tarikatlar, Sufiler ve Tasavvuf ıstılahlarından bahseden eseri 3 cilttir ve Farsça yazılmıştır.

29- Divan

Niyazi-i Mısri’nin( ölümü:1694 ) eseri. Mevaidu’l-irfan adlı eseri de önemlidir.

30- El-Yevakit ve’l-cevahir

Şa’rani’nin ( ölümü: 1565 ) bu eseri, İbn Arabi’nin düşünceleri üzerinedir.

Tekrar belirteyim, iş bu yazı Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi ( Dr. Mustafa Kara, Dergah yayınları, 1985 ) adlı kitaptan alıntıdır.

 

5
Sending
User Review
0 (0 votes)

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.